100 Χρόνια Bauhaus στο Dessau: Η Επιρροή στη Μόδα
100 Χρόνια Bauhaus στο Dessau: Πώς Επηρέασε τη Μόδα
ΠΩΣ ΜΙΑ ΣΧΟΛΗ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΕ ΤΟ DESIGN ΕΠΗΡΕΑΣΕ ΚΑΙ ΤΗ ΜΟΔΑ
Ένας αργαλειός του 1927 συναντά το sportswear του 2026. Δεν είναι κακή ιδέα για να ξεκινήσει κανείς μια ιστορία για τη σχέση Bauhaus και μόδας.
Ένα μοτίβο ζακάρ από σκίτσο της φοιτήτριας του Bauhaus, Lena Meyer-Bergner μεταφέρεται, 100 χρόνια μετά, σε jersey της Adidas. Με αυτόν τον τρόπο, η ειδική συλλογή του γερμανικού brand «Bauhaus Dessau × Adidas» φέρνει ένα κομμάτι της διδασκαλίας του Bauhaus απευθείας μέσα στο ύφασμά της, τιμώντας τα 100 χρόνια από την εγκατάσταση της σχολής στο περίφημο κτίριο της πόλης Dessau.
Η επέτειος είναι μία από τις αφορμές που επαναφέρουν φέτος το Bauhaus στο επίκεντρο. Μια πρωτοποριακή καλλιτεχνική σχολή που διαμόρφωσε καθοριστικά τη σύγχρονη αισθητική και επηρέασε βαθιά την αρχιτεκτονική, το design και τις τέχνες παγκοσμίως, δίνοντας έμφαση στη λειτουργικότητα και τον μινιμαλισμό.
Η πολυθρόνα Wassily, η καρέκλα Cesca, το επιτραπέζιο φωτιστικό WG 24 είναι ορισμένα μόνο από γνωστά χρηστικά αντικείμενα, στα οποία αποτυπώνεται η φιλοσοφία που έφερε το Bauhaus στον βιομηχανικό σχεδιασμό. Γιατί το Bauhaus δεν ήταν απλώς μια σχολή αρχιτεκτονικής και design. Ήταν ένα εργαστήριο ιδεών που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τη σχέση ανάμεσα στη μορφή, το υλικό και τη λειτουργία στην καθημερινή ζωή.
Μια σύντομη ιστορία για ένα μεγάλο κίνημα
Το Bauhaus ιδρύθηκε το 1919, στη Βαϊμάρη, από τον αρχιτέκτονα Walter Gropius, με ένα πρόγραμμα σπουδών που ήθελε να φέρει κοντά την τέχνη, τη χειροτεχνία, την αρχιτεκτονική και τη βιομηχανική παραγωγή. Το 1925 η σχολή μεταφέρθηκε στο Dessau και τον Δεκέμβριο του 1926, το νέο κτίριο σε σχέδια του Gropius άνοιξε τις πόρτες του για να την υποδεχτεί.
Στις αίθουσες του ιστορικού κτιρίου, χαρακτηριστικού δείγματος της αρχιτεκτονικής του Bauhaus, δίδαξαν μερικοί από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας. Ο Paul Klee, ο Wassily Kandinsky, ο Josef Albers, ο László Moholy-Nagy, ο Oskar Schlemmer. Με την καθοδήγησή τους, οι σπουδαστές ενθαρρύνονταν να πειραματιστούν με τα υλικά, το χρώμα, τη γεωμετρία και την κατασκευή, με στόχο να δημιουργήσουν αντικείμενα που θα μπορούσαν να περάσουν από το εργαστήριο στην καθημερινή ζωή.
Η ιστορία διακόπηκε βίαια. Υπό την πίεση των Ναζί, το Bauhaus εγκατέλειψε το Dessau το 1932, μεταφέρθηκε στο Βερολίνο και έκλεισε οριστικά το 1933, μετά από επέμβαση της Γκεστάπο. Οι δάσκαλοι και οι μαθητές του όμως, διασκορπίστηκαν στην Ευρώπη και την Αμερική, μεταφέροντας μαζί τους τις ιδέες της σχολής.
Έναν αιώνα αργότερα, η πόλη του Dessau γιορτάζει την επέτειο με εκθέσεις, ξεναγήσεις και δράσεις γύρω από τα κτίρια και την ιστορία της σχολής. Η μόδα έχει τους δικούς της λόγους να κοιτάζει προς τα εκεί.
Η σχέση του Bauhaus με τη μόδα αρχίζει στον αργαλειό
Όταν μιλάμε για τη σχέση Bauhaus και μόδας, το όνομα που πρέπει να θυμόμαστε είναι Gunta Stölzl. Διηύθυνε το εργαστήριο υφαντικής της σχολής και εισήγαγε την αντίληψη ότι το ύφασμα δεν είναι διακοσμητική προσθήκη, αλλά αυτόνομο πεδίο σχεδιασμού.
Δίπλα στη Stölzl, ξεχωρίζουν δύο ακόμη σημαντικές μορφές του εργαστηρίου υφαντικής, η Anni Albers και η Otti Berger. Πρωτοπόρες δημιουργοί οι οποίες δεν είδαν την υφαντική ως μια παραδοσιακή γυναικεία χειροτεχνία, αλλά αντιμετώπισαν το ύφασμα με όρους αρχιτεκτονικής δομής. Ερεύνησαν τα χρώματα, τη σύνθεση και την υφή. Πειραματίστηκαν σε τεχνικές, με νέα και αντισυμβατικά υλικά, όπως σελοφάν και μεταλλικές ίνες. Αναζήτησαν νέες σχέσεις ανάμεσα στη γεωμετρία και την επιφάνεια, για να δώσουν έργα που επηρέασαν διαχρονικά καλλιτέχνες και designers.
Ο αντίκτυπος αυτής της επανάστασης στην υφαντουργία βρήκε έκφραση και στην ένδυση, με τον μινιμαλισμό στη μόδα, μια σκόπιμη απλοποίηση των σιλουετών, μια εστίαση στις καθαρές γραμμές και μια εκτίμηση για την εγγενή ομορφιά των απλών υφασμάτων.
Δεν είναι τυχαίο ότι η μόδα επιστρέφει συνεχώς σε αυτή την κληρονομιά. Ο Paul Smith έχει αναφερθεί στο έργο της Anni Albers ως πηγή έμπνευσης, ενώ designers όπως η Roksanda Ιlincic και η Mary Katrantzou έχουν στραφεί στις χρωματικές και γεωμετρικές αναζητήσεις του Bauhaus για τις συλλογές τους.
Από το Bauhaus στα ατελιέ μόδας
Για την Roksanda Ilincic, το Bauhaus δεν είναι μια μακρινή ιστορική αναφορά. Η σχεδιάστρια έχει μιλήσει στη Vogue για την τεράστια επιρροή του στη δουλειά της, αναφερόμενη ειδικά τόσο στον τρόπο με τον οποίο συνδύαζε τα χρώματα ο ζωγράφος Josef Albers, μία από τις σπουδαιότερες μορφές της σχολής του Bauhaus, όσο και στην ρευστότητα της αρχιτεκτονικής του Ludwig Mies van der Rohe, του τελευταίου διευθυντή της ιστορικής σχολής.
Από τη δική της πλευρά, η Mary Katrantzou βλέπει το Bauhaus ως σχολή σκέψης που ενσαρκώνει τον τρόπο με τον οποίο οι σχεδιαστές αντιλαμβάνονται το design στον σημερινό κόσμο, ενώ η ίδια είπε ότι στη συλλογή Φθινόπωρο/Χειμώνας 2018 είχε αξιοποιήσει αφίσες του Bauhaus και γεωμετρικά στοιχεία σε prints και knitwear.
Εξάλλου, οι αρχές των καθαρών γραμμών του Bauhaus ήταν αυτές που ενέπνευσαν μερικούς από τους πιο επιδραστικούς σχεδιαστές μόδας, όπως οι André Courrèges, Mary Quant, Helmut Lang, Phoebe Philo και η διάσημη μινιμαλίστρια Jil Sander. Η τελευταία μάλιστα είχε πει ότι οι ρίζες της βρίσκονται στο κίνημα του Bauhaus, αποδίδοντας σε αυτό την απλοποιημένη ομορφιά, τις σαφείς δομές, την αναγωγή στο ουσιώδες και την ελεύθερη κίνηση.
Υπάρχει, όμως, μια ακόμη σύνδεση ανάμεσα στο Bauhaus και τη μόδα που συχνά περνάει απαρατήρητη. Η σύνδεση βρίσκεται στο σώμα. Για τον Oskar Schlemmer, που ήταν επικεφαλής του θεατρικού εργαστηρίου στο Dessau, το σώμα αντιμετωπίζεται ως μέρος μιας γεωμετρικής σύνθεσης. Στο περίφημο Triadic Ballet του, οι χορευτές φοράνε εντυπωσιακά κοστούμια, τα οποία μετατρέπουν τα σώματά τους σε κινούμενες γεωμετρικές φιγούρες. Η ιδέα του σώματος ως γεωμετρικής σύνθεσης πέρασε με διαφορετικούς τρόπους στη σύγχρονη μόδα, καθώς designers αντιμετώπισαν το ύφασμα όχι ως στατικό περίβλημα του σώματος, αλλά ως υλικό που παίρνει σχήμα με την κίνηση, όπως ο Issey Miyake με τη συλλογή Pleats Please.
Η wearable γλώσσα του Bauhaus
Και κάπως έτσι επιστρέφουμε στον αργαλειό της Lena Meyer-Bergner και την Adidas. Ένα σχέδιο που ξεκίνησε σε ένα εργαστήριο υφαντικής του Bauhaus έγινε, έναν αιώνα αργότερα, ζακάρ σε ένα ρούχο της Adidas. Η ιδέα έχει τη σημασία της. Στο ιστορικό Bauhaus ο αθλητισμός, η σωματική άσκηση και η φυσική δραστηριότητα ήταν μέρος της καθημερινής ζωής και της μάθησης. Η Adidas μετέφερε αυτή την πλευρά του Bauhaus στο σήμερα, συνδέοντάς την με το sportswear και τη νεανική κουλτούρα.
Σύγχρονοι σχεδιαστές και brands συνεχίζουν να υιοθετούν τη μινιμαλιστική φιλοσοφία του Bauhaus και μεταφράζουν στο σήμερα τη γνωστή φράση «less is more» που αποδίδεται στον αρχιτέκτονα Ludwig Mies van der Rohe. Δημιουργούν έτσι, μια εκλεπτυσμένη, wearable γλώσσα, αποδεικνύοντας ότι η κομψότητα δεν βρίσκεται στην απροκάλυπτη επίδειξη, αλλά στην μελετημένη απουσία του περιττού και στην τελειότητα της μορφής και της λειτουργίας.
Αυτό είναι και το ενδιαφέρον της επιρροής του Bauhaus στη μόδα. Δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο «Bauhaus look». Υπάρχει η «σκέψη Bauhaus», την οποία οι designers μπορούν να χρησιμοποιούν ξανά και ξανά.
* Η συλλογή Bauhaus Dessau × Adidas δεν διατίθεται στην αγορά. Τον Μάιο του 2026, τα 300 κομμάτια της συλλογής πωλήθηκαν σε λαχειοφόρο αγορά, με σκοπό την ενίσχυση του προγράμματος ενταξιακής εκπαίδευσης «New Connections», που υλοποιεί το Ίδρυμα Bauhaus Dessau.
Από τον Κίμωνα Αθανασιάδη,
(δημοσιογράφος, μέλος της Ένωσης Συντακτών Μακεδονίας Θράκης)
Explore More Fashion News:
LFA FASHION COURSES
You may also enjoy
LFA Industry Talks: Inside the World of Luxury Fashion
Ανακάλυψε τον κόσμο του Luxury Fashion στο LFA Industry T
5 STYLING TIPS ΠΟΥ ΘΑ ΣΕ ΚΡΑΤΗΣΟΥΝ ΖΕΣΤΗ ΚΑΙ ΜΕ ΣΤΥΛ
5 STYLING TIPS ΠΟΥ ΘΑ ΣΕ ΚΡΑΤΗΣΟΥΝ ΖΕΣΤΗ ΚΑΙ ΜΕ ΣΤΥ







